Blog

W Polsce z bezrobociem jawnym ma się do czynienia od momentu wykorzystania kapitału ludzkiego na zasadach rynkowych, opartych na prawie popytu i podaży, czyli po roku 1989. Przedsiębiorstwa działające nieefektywnie przestały funkcjonować. Znaczna część przedsiębiorstw uległa restrukturyzacji, w wielu zatrudnieni byli ludzie ponad faktyczne potrzeby. W wyniku takiej sytuacji zatrudnienie się zmniejszyło, a wiele osób straciło pracę. Pogłębia się terytorialne zróżnicowanie liczby bezrobotnych, a sytuacja wielu województw jest naprawdę bardzo trudna. Według danych z ostatnich roczników statystycznych, najwięcej bezrobotnych zarejestrowano w okolicach, jak i w samym województwie warmińsko-mazurskim. W naszym kraju więcej bezrobotnych jest wśród kobiet. Wspomnieć można, iż największy problem ze znalezieniem pracy mają osoby bez wykształcenia, z wykształceniem podstawowym oraz zasadniczym zawodowym. W Polsce bezrobocie w dalszym ciągu należy do najpoważniejszych problemów gospodarczych.

Na zmniejszenie bezrobocia w gospodarce ma wpływ państwo oraz sam bezrobotny. Do takich podstawowych sposobów walki z bezrobociem można zaliczyć zmianę bądź podniesienie kwalifikacji oraz aktywne poszukiwanie pracy. W przypadku nagłej konieczności znalezienia pracy i chęci podjęcia każdej pracy, nawet takiej, która wymaga mniejszych kwalifikacji, czasami konieczna jest zmiana miejsca zamieszkania, jeżeli gdzie indziej jest o nią łatwiej. Na zmniejszenie bezrobocia korzystnie również wpływa tworzenie miejsc pracy w sektorze publicznym, na przykład roboty interwencyjne, jak i również umożliwienie dostępu do szkoleń czy kursów. Bardzo istotne jest także podjęcie pracy na własny rachunek, a ze strony urzędów pracy pomoc dla nowo powstających przedsiębiorstw, choćby i na przykład nisko oprocentowane kredyty bądź porady prawno-finansowe. Państwo w walce z bezrobociem prowadzi także politykę pasywną, która polega głównie na wypłacie zasiłków, co w efekcie wydłuża okres poszukiwania pracy i zwiększa ogólny poziom bezrobocia.

Do takich najpoważniejszych skutków bezrobocia zaliczyć można przede wszystkim marnotrawstwo czynników wytwórczych, zmniejszenie Produktu Krajowego Brutto (PKB), ponieważ nie zostaną wyprodukowane dobra i usługi, które można by było wyprodukować, gdyby bezrobotni pracowali. Równie ważnym skutkiem jest pogorszenie warunków życiowych bezrobotnych, a także ich rodzin. Traci się kwalifikacje, bowiem długie bezrobocie może być przyczyną problemów z odtworzeniem nabytych wcześniej kwalifikacji. Swoją rolę w skutkach bezrobocia znajduje także zarówno frustracja, jak i patologie. A to ze względu na to, że osoby bezrobotne przez długi czas mają problemy natury psychicznej, a nierzadko sięgają po alkohol. Innym zgubnym skutkiem jest zwiększenie wypłaty z budżetu – pieniądze przeznaczone dla bezrobotnych można byłoby wykorzystać w inny sposób, choćby i na przykład na budowę autostrad, ochronę zdrowia czy edukację. Jedynym pozytywnym skutkiem bezrobocia jest szanowanie pracy i możliwie najlepsze jej wykonywanie.

Jeżeli urząd pracy nie ma dla danej osoby propozycji odpowiedniej pracy (stażu, szkolenia, prac interwencyjnych, robót publicznych) to przyznaje osobie tej zasiłek. Aby uzyskać ten zasiłek, osoba bezrobotna w ciągu 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania musiała być zatrudniona na etacie z co najmniej minimalnym wynagrodzeniem. Jeżeli osoba pobierająca zasiłek dla bezrobotnych zachoruje, ma obowiązek poinformować o tym urząd pracy. Musi wtedy przedstawić na odpowiednim druku zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy. Niedostarczenie takiego zaświadczenia spowoduje, że zostanie się pozbawionym statusu bezrobotnego od pierwszego dnia niezdolności do pracy. Urząd i tak otrzyma taką informację z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Gdy będzie się chorowało nieprzerwanie przez 90 dni, to pomimo przedłożenia stosownych zaświadczeń lekarskich, utraci się status osoby bezrobotnej oraz prawo do pobierania zasiłku. Nieprzerwany okres choroby to taki, który trwa ciągle bądź gdy kolejne przerwy pomiędzy chorobami wynoszą mniej niż 30 dni.

W karcie rejestracyjnej każda osoba bezrobotna ma wyznaczone terminy wizyt w urzędzie pracy. W takich dniach powinna się tam stawić. Bezrobotny ma prawo wyjeżdżać na krótko poza miejsce swojego zamieszkania, na przykład na urlop, za granicę czy do rodziny. Jednak o takich planach musi powiadomić urząd pracy, w którym jest zarejestrowany. Nieobecność osoby bezrobotnej w miejscu jej zamieszkania oraz brak gotowości do podjęcia pracy nie może trwać dłużej niż 10 dni w czasie jednego roku kalendarzowego. Za czas takiej nieobecności, na przykład wyjazdu turystycznego za granicę, zasiłek dla bezrobotnych nie będzie przysługiwał. Zaraz po powrocie bezrobotny powinien zgłosić się do urzędu pracy i oznajmić, że jest już gotowy do podjęcia pracy. Wówczas ponownie zacznie pobierać zasiłek dla bezrobotnych. Natomiast gdyby bezrobotny wyjechał do innego kraju Unii w poszukiwaniu pracy, to nie zostanie pozbawiony statusu bezrobotnego i nie utraci prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Musi tylko poinformować o wyjeździe w urzędzie pracy i powiadomić go, w jakim zagranicznym urzędzie zarejestrował się jako poszukujący pracy.